Język angielski i przedszkolak.
W ostatnich latach nauka języka angielskiego wpisała się na stałe w edukacji przedszkolnej, gdyż już od lat sześćdziesiątych teoretycy wskazywali, że jest to najlepszy okres do przyswajania języka obcego. Jednak w jaki sposób zachęcić małe dziecko do nauki? Nie można posadzić go przed biurkiem i tłumaczyć struktur gramatycznych oraz napisać na kartce słówek do zapamiętania. Małe dzieci uczą się główne poprzez zabawę, a nauczyciel wprowadzając przeróżne metody wprowadza dzieci w świat języka obcego.
Coraz więcej badań wskazuje, że należy nauczać języka obcego już od najmłodszych lat. Zazwyczaj naukę rozpoczyna się od osłuchiwania dziecka z językiem, ponieważ nie umie jeszcze pisać i czytać. Anderson uważa, że najlepszym okresem na naukę języka obcego jest wiek od 4 do 8 roku życia (Ogrodzka-Mazur, Szuścik, Wąsiński 2013: 111). Łatwość przyswajania języka obcego przez dzieci wynika głównie z elastyczności aparatu mowy i słuchu, które nie zostały jeszcze sztywno dostosowane do frekwencji języka ojczystego. Ponieważ każdy język ma charakterystyczne zakresy frekwencji słyszalnych dźwięków, wczesne nauczanie języka obcego zapewnia dziecku kontakt z innymi dźwiękami, co pozwala poszerzyć zakres słyszalnych dźwięków oraz nie dopuszcza do ograniczenia aparatu mowy i słuchu do języka ojczystego i dzięki temu ułatwia przyswajanie każdego kolejnego języka obcego(Ogrodzka-Mazur, Szuścik, Wąsiński 2013: 111, Jałowiec-Sawicka 2006: 16-17). Stephen Krashen (Ogrodzka-Mazur, Szuścik, Wąsiński 2013: 110) uważał, że dzieci przyswajają język w sposób naturalny, robiąc to niemal zupełnie biernie, poddając się procesowi uczenia. W naturalnym przyswajaniu języka najpierw słowo się rozumie, a później używa się go w mowie i piśmie (Arabski 1997 :146). Angielski jest językiem komunikacji z ludźmi, którzy w tym języku mówią. Jest narzędziem rozwoju i poznawania świata, rozwijania zainteresowań. Nie wystarczy odfajkować lekcji angielskiego, zrobić pracę domową i mieć sumienie spokojne, że “dziecko chodzi na angielski”. Dziecko powinno mieć kontakt z angielskim codziennie – tak samo jak ma z językiem polskim, którego się uczy jako pierwszego. Dziecko uczy się języka angielskiego w przedszkolu, ale jest to zbyt krótki czas do oswojenia się dobrze z językiem angielskim. Wyobraźmy sobie co by było, gdyby… dziecko otoczone było ciszą przez większość swojego czasu, a tylko 2x w tygodniu przez 30 minut mogłoby słuchać swoich rodziców i innych ludzi. Jak myślisz, jak szybko zaczęłoby mówić? Czy jego mowa rozwijałaby się prawidłowo?
Zadbać należy o to, żeby dziecko miało codziennie kontakt z angielskim. Nie musi to być codziennie aktywny i intensywny kontakt. Bierny kontakt również ma duże znaczenie. Bierny to znaczy taki, kiedy dziecko bawi się i spędza czas robiąc coś, co lubi, a w tle lecą nagrania, podcasty i/lub piosenki po angielsku – takie, które lubi.
W ten sposób od nabywania wiedzy przechodzimy do umiejętności – ćwicząc automatyczne reagowanie w określonych sytuacjach. Język jest żywy, emocjonalny, spontaniczny, a dzieci, poprzez zapamiętywanie całych zwrotów, trenują szybkie reakcje. Gdy staramy się uzyskać płynność w mówieniu, obserwujemy, jak mówią inni, i powtarzamy po nich bez konieczności tłumaczenia i analizowania zwrotu (Kondrat 2017: 48). Uczenie się pełnymi zdaniami ,a nie samych słów może ułatwić dzieciom w późniejszym czasie komunikację w języku angielskim. Oczywiście, nie kładziemy nacisku na typową naukę języka, bo na to jeszcze mają przedszkolaki czas. W domowych warunkach można przeglądać książeczki, czytać bajki w języku angielskim, słuchać piosenek dla dzieci. Warto korzystać z książek z literatury anglojęzycznej, takiej która przeznaczona jest do nauki języka angielskiego dla dzieci brytyjskich, a jeśli znamy język angielski możemy w ciągu codziennych czynności mówić po angielsku np. I’m take a big bite; Get up; Wash you teeth itp., czyli to co aktualnie robimy, jak się czujemy.
Przykładowe bajki anglojęzyczne, które możemy czytać dzieciom jeśli znamy język angielski.
· “The Very Hungry Caterpillar”, E.Carle ;
· „Shark in the Park”, „Shark in the Dark”, „Shark in the Park on a Windy Day”, N.Sharratt –
· “Dear ZOO”, R.Campbel
· „Ten Little Fingers and Ten Little Toes”, M.Fox
· “Where is Spot“, E.Hill
· „What does doggy want? Dawid Wojtowycz
· „A boot, a hat. Now who is that? Sally Symes
· „We’re Going on a Bear Hunt” autorstwa Michael Rosen
· „Baby Bear, Baby Bear, What Do You See? – Bill Martin Jr i Eric Carle
· Seria bajek „Meg and Mog” – Helen Nicoll
· “The Gruffalo”, J.Donaldson
· “Guess How Much I Love You”, S. McBratney, A.Jeram
Jak uczyć dziecko samodzielnie (jeśli nie znamy angielskiego)?
To nowy etap i czas, kiedy dziecko nabiera świadomości i wie, do czego służy angielski Nie rozumie jeszcze wszystkiego, dlatego obraz jest zdecydowanie pomocny w zrozumieniu. (oczywiście świadomie ustalamy czas, jaki dziecko ma na oglądanie – każdy robi to według własnych zasad!). Należy jednak pamiętać, że dziecku łatwiej jest się uczyć gdy słyszy i widzi konkretny obrazek do usłyszanego zdania, ponieważ w tym wieku dzieci charakteryzuje myślenie konkretno-obrazowe. Dziecko w wieku przedszkolnym, aby zapamiętało nazwę przedmiotu w języku obcym, musi mieć go przed oczyma. Winien on być dla dziecka jak najbardziej dostępny.(Sobczak 2012: 179). Dzieciaki nadal uwielbiają ruch i poznawanie świata dotykiem, smakowaniem i wszystkimi zmysłami. Nie siedzą. Nigdy nie każmy dziecku siedzieć za biurkiem jeśli nie ma na to ochoty. Jeśli chce oglądać coś skacząc – niech to robi. To już czas, kiedy bardziej koncentrują się na zabawie. Rysują, malują, budują, myślą, planują. Mają swoich ulubionych bohaterów i utożsamiają się z nimi. Już mówią, poznają nowe słowa i zdania. Wiedzą, że są inne dzieci na świecie, które żyją w innych krajach, które mówią w innych językach niż oni. Uwielbiają bajki i gry. Poniżej przedstawiam listę ciekawych stron internetowych, z których można korzystać, aby dziecko osłuchiwało się z językiem angielskim. Można też wykorzystać je tylko do słuchania dla dziecka (co może robić bez żadnych szkód przez długi czas!), jednak dobrze, żeby pierwsze czytane bajki widziało, aby kojarzyło tekst z odpowiednią czynnością. Do tego celu można wykorzystać też ulubione bajki dziecka i włączać mu je po angielsku.
https://www.youtube.com/watch?v=NFcXxjdoN4I
https://www.youtube.com/watch?v=0gyI6ykDwds&feature=emb_title
https://www.youtube.com/watch?v=XOjhHumJk_w
https://www.youtube.com/watch?time_continue=6&v=75NQK-Sm1YY&feature=emb_title
https://www.youtube.com/watch?v=bKhuhdjXUPY
https://www.youtube.com/watch?v=ADqon006eRY&feature=emb_title
https://www.youtube.com/watch?v=cfiPrA8E3qE
https://www.youtube.com/watch?v=rudDGRQ9QGA
https://www.youtube.com/watch?v=9-NlZH_HcOw
https://www.youtube.com/watch?v=p4UAqyWNgeo
https://www.youtube.com/watch?v=Y_J3BPLW1vM
https://www.youtube.com/watch?v=SxR1rN2SD20
https://www.youtube.com/watch?v=i26dD4D6ovg
Bibliografia
Arabski Janusz (1997). Przyswajanie języka obcego i pamięć werbalna. Katowice: Śląsk
Cywińska Małgorzata (2017) Rozwijanie umiejętności językowych i komunikacyjnych dziecka. Wybrane aspekty. Poznań: UAM wydawnictwo Naukowe
Kondrat Dorota (2017) Kreatywne uczenie się słownictwa. Języki Obce w Szkole nr 3, 47-53
Marczak Mariola (2012) Bajka animowana dla dzieci wobec tradycji literackiej na przykładzie „Małe zoo Lucy.” Studia Filmoznawcze 33, 43-55, Wrocław
Ogrodziej-Mazur Ewa, Szuścik Urszula, Wąsiński Arkadiusz (red.) (2013) Edukacja małego dziecka. Wybrane obszary aktywności. Tom 6. Katowice: Impuls
Sobczak Anita (2012). Nauka języka obcego dzieci w wieku przedszkolnym. Poznań: Studia
Szplit Agnieszka (2009). Holistyczne nauczanie języka obcego dzieci poprzez wykorzystanie bajek i opowiadań po angielsku. Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne tom 18, 187-204
Szpotowicz Magdalena, Szulc-Kurpaska Małgorzata (2012). Teaching English to Young Learners. Warszawa: PWN