Żyjemy w czasach, gdy mnóstwo rzeczy w naszym otoczeniu wykonanych jest z plastiku i innych tworzyw sztucznych. Jemy z plastikowych naczyń, pijemy z plastikowych butelek, dzieci bawią się plastikowymi zabawkami, kręcimy plastikowymi pokrętłami, klikamy w klawiatury wykonane z plastiku. Czy można powiedzieć, że jesteśmy uzależnieni od tego tworzywa? Pewnie tak. Ale warto wiedzieć, że nie każdy plastik jest dla nas zdrowy. Skąd wiedzieć, czego unikać, a co jest bezpieczne?

 

Jak w przypadku wszystkiego co kupujemy, ważne by patrzeć na opakowania. W przypadku produktów spożywczych, czy kosmetyków zwracamy uwagę głównie na datę ważności. A  samo opakowanie jest równie ważne! Okazuje się, że niektóre substancje, z których produkuje się opakowania mogą być naprawdę groźne dla naszego zdrowia. Przed dokonaniem w sklepie zakupu poszczególnych produktów warto zwrócić uwagę na skład ich opakowań.

Na wszystkich plastikowych opakowaniach znajduje się informacja, z jakiego dokładnie tworzywa zostały one wykonane. Informacja taka ma formę graficznego symbolu - trzy strzałki przypominające wyglądem trójkąt, wewnątrz którego umieszczona jest cyfra - od 1 do 7. Oznaczenie takie najczęściej figuruje na spodzie opakowania. Każdy symbol charakteryzuje się konretnym składem.

 

Poniżej szczegółowe objaśnienie symboli: 

1 - PET / PETE - to politereftalan etylenu, jedno z najczęściej wykorzystywanych tworzyw. PET używany jest głównie przy produkcji plastikowych butelek na napoje (m.in. wody mineralne), naczyń jednorazowego użytku, a także różnego rodzaju włókien sztucznych. Opakowania wykonane z powyższego tworzywa nie powinny być ponownie wykorzystywane. Przeprowadzone badania wykazują możliwość występowania w opakowaniach PET ksenoestrogenów - związków chemicznych, mogących niekorzystnie oddziaływać na układ hormonalny. Opakowania takie nie powinny mieć również bezpośrednio kontaktu ze słońcem. Promienie słoneczne mogą powodować wydzielanie szkodliwych substancji. 

2 - HDPE - to polietylen wysokiej gęstości. Używany jest on m. in. do produkcji pojemników i folii do pakowania żywności, a także rur, nart, żagli, markerów, zmywaczy do paznokci oraz toników. Uważany jest za jedno z dwóch najbezpieczniejszych dla nas tworzyw. Wykonane z niego opakowania można powtórnie użytkować.

3 - V / PVC- to polichlorek winylu, bardzo często wykorzystywany. Używany do produkcji m.in. folii do pakowania żywności. Dodatkowo znajduje on zastosowanie przy produkcji wykładzin podłogowych, stolarki okiennej i drzwiowej, rur, elektroizolacji, cewników, strzykawek czy płyt gramofonowych. PVC jest szkodliwy dla zdrowia i może wydzielać toksyny. W procesie jego spalania wytwarzane są groźne dla zdrowia związki chemiczne - dioksyny.

4 – LDPE - to polietylen niskiej gęstości. Używany jest głównie w branży spożywczej i przemyśle farmaceutycznym. Służy do produkcji wielu rodzajów opakowań do żywności. Można go ponownie użytkować, jest on jednak mniej bezpieczny dla naszego zdrowia niż HDPE i PP (czyli plastiki oznaczone numerami 2 i 5).

5 – PP - to polipropylen wielokrotnego użytku. Często używany do produkcji opakowań do żywności. Zastosowanie ma również w produkcji rur, izolacji przewodów elektrycznych, płyt, profili, folii czy włókien. Razem z HDPE (plastik oznaczony symbolem 2) uznawany jest za jeden z najbezpieczniejszych dla naszego zdrowia plastików.

6 – PS - to polistyren, najbardziej rozpoznawalny jako styropian, czyli w formie spienionej. PS wydziela toksyny i nie powinno się go stosować jako opakowanie do żywności. Jest rzadko stosowany do tego celu, ale mimo wszystko może być wykorzystywany np. przy produkcji przykrywek do jednorazowych kubków na kawę.

7 – INNE / OTHER - to tworzywa inne. Nie powinno się ich wykorzystywać do produkcji opakowań na żywność, gdyż może się w nich znajdować niebezpieczny dla naszego zdrowia bisfenol A (BPA). Jest to związek chemiczny, który może przyczyniać się do powstawania wielu chorób układu nerwowego i hormonalnego, w tym choroby Alzheimera czy depresji. BPA jest używane w wielu artykułach codziennego użytku np. butelkach dla dzieci, pojemnikach na pokarm. Najbezpieczniej jest w ogóle ich unikać.

Umiejętność czytania symboli i oznaczeń umieszczanych na różnych opakowaniach jest niezwykle istotna. Etykiety są podstawowym źródłem wiedzy o stosowaniu i przeznaczeniu danego produktu, a także o tym, co należy zrobić z jego opakowaniem. Zdarza się, że w ogóle nie zapoznajemy się z ich treścią, niejednokrotnie błędnie uważając, że wiemy jak posługiwać się danym przedmiotem.

 

 

 

Co oznaczają symbole na opakowaniach?

 

Rodzaje oznakowań na opakowaniach

Kształt, wygląd oznakowań, symboli i piktogramów umieszczanych na opakowaniach, a także reguły ich stosowania, określają przepisy krajowe, europejskie oraz międzynarodowe wytyczne, przedstawione przez Organizację Narodów Zjednoczonych, jak np. w przypadku piktogramów umieszczanych na produktach chemicznych. Podstawowa zasada przebrzmiewająca w tych regulacjach mówi, że informacje zawarte na opakowaniach, nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd.

Co znaczą poszczególne symbole na opakowaniach?

 

 

Znaczek z ludzikiem wyrzucającym opakowanie do kosza przypomina o konieczności dbania o czystość i wyrzucaniu zużytego produktu do kosza na śmieci.

Recykling - symbole na opakowaniach

Symbolem trzech zielonych strzałek, podążających za sobą i kręcących się zgodnie ze wskazówkami zegara znakuje się opakowania z tworzyw, które podlegają recyklingowi.

Jeśli w przestrzeni między strzałkami znajduje się numeracja, wyjaśnia ona wtedy, z jakiego rodzaju plastiku wykonano opakowanie.  

Obrys przekreślonego kontenera wskazuje, że danego towaru nie można wyrzucać do kosza razem z innymi odpadami gospodarczymi. Zazwyczaj dotyczy on urządzeń AGD, RTV, komputerów, telefonów itp. Jeśli chcemy się ich pozbyć, należy oddać je np. do punktu zbiórki elektrośmieci.

Dwie strzałki o przeciwnych zwrotach umieszczane są na produktach nadających się do dalszego wykorzystania, np. na szklanych butelkach.

Wstążka z listkiem widoczna na opakowaniach oznacza, że są one biodegradowalne, rozkładają się podczas kompostowania i nie uwalniają szkodliwych substancji.

Czarny trójkąt z obrysem królika to znak, który mówi, że oznakowany nim produkt nie był testowany na zwierzętach.

Litery „alu” wpisane w dwie strzałki tworzące okrąg, znajdują się na opakowaniach aluminiowych, nadających się do recyklingu.

Znak C E (Conformité Européenne) można najczęściej spotkać na opakowaniach zabawek, urządzeń elektrycznych (w tym np. AGD) oraz tzw. środków ochrony indywidualnej, czyli okularów, kasków oraz na niektórych wyrobach medycznych. Zamieszczając go na etykiecie, producenci deklarują, że ich wyroby spełniają wymagania dyrektyw, obowiązujących na terenie Unii Europejskiej.

Uwaga na bardzo podobny symbol, umieszczany na produktach chińskiego pochodzenia - „CE” (China Export) Takie przedmioty nie mają odpowiednich certyfikatów i nie spełniają europejskich norm. Oba symbole różni minimalna odległość między literami „C” i „E” (w chińskim wydaniu zazwyczaj są umieszczone bardzo blisko siebie).

 

Koło, które tworzą dwie strzałki w różnych odcieniach zieleni to znak towarowy „Zielony punkt”. Informuje on, że producent towaru wniósł jakiś wkład finansowy w budowanie i funkcjonowanie systemu odzyskiwania odpadów. Nie można mylić go z wcześniej opisanym symbolem recyklingu.

 

 

Symbole na opakowaniach żywności

 

Na opakowaniach żywności umieszczane są także plakietki poświadczające wytworzenie produktu w zgodzie z ekologicznymi normami, ustalanymi przez stosowne organy lub instytucje certyfikujące. Są to np. „Znak ekologiczny”, czy „Rolnictwo ekologiczne”.

W obecnych czasach nie jesteśmy w stanie wykluczyć plastiku z naszego codziennego życia, ale możemy zminimalizować jego szkodliwy wpływ na nasze zdrowie.
Zwracając uwagę na oznakowanie opakowań i stosując się do poniższych najważniejszych zasad jesteśmy w stanie poprawić jakość naszego życia:

- przechowuj żywność wykorzystując do tego celu opakowania oznaczone cyfrą 2 (HDPE) oraz 5 (PP), pozostałe plastiki możesz oddać do recyklingu

- nie używaj ponownie butelek PET- nie podgrzewaj w mikrofalówce żywności w opakowaniach zawierających bisfenol (grupa 7), nie wlewaj do nich gorących płynów i nie zmywaj takich opakowań w zmywarce