WIELKANOCNE TRADYCJE
Bajeczka wielkanocna - zapoznanie z tradycjami świąt
Wielkanocnych
Cele główne:
· Rozwijanie mowy i myślenia dziecka,
· Wdrażanie do wysłuchania opowiadania,
· Poznanie tradycji wielkanocnych.
Cele szczegółowe – dziecko:
· Potrafi opowiedzieć treść opowiadania,
· Wie, jakie symbole kojarzą się ze świętami wielkanocnymi,
· Kształtowanie umiejętności poprawnego redagowania wypowiedzi ustnych na podany temat,
· Wie, co powinno się znajdować w koszyku wielkanocnym,
· Zna tradycje związane z świętami wielkanocnymi.
Pomoce:
· Opowiadanie A. Galicy Bajeczka wielkanocna,
· Historyjka obrazkowa,
· Obrazki przedstawiające symbole świąt wielkanocnych,
· Sylwetka koszyka,
· Obrazki do zagadek
1. Słuchanie opowiadania ilustrowanego przez nauczyciela pt. Bajeczka wielkanocna
A. Galicy.
Opowiadanie ,,Bajeczka wielkanocna”A. Galicy
Wiosenne słońce tak długo łaskotało promykami gałązki wierzby, aż zaspane wierzbowe Kotki
zaczęły wychylać się z pączków.
- Jeszcze chwilkę – mruczały wierzbowe Kotki – daj nam jeszcze pospać, dlaczego musimy
wstawać?
A słońce suszyło im futerka, czesało grzywki i mówiło:
- Tak to już jest, że wy musicie być pierwsze, bo za parę dni Wielkanoc, a ja mam jeszcze tyle
roboty.
Gdy na gałęziach siedziało już całe stadko puszystych Kotków, Słońce powędrowało dalej.
Postukało złotym palcem w skorupkę jajka – puk-puk i przygrzewało mocno.
- Stuk-stuk – zastukało coś w środku jajka i po chwili z pękniętej skorupki wygramolił się malutki,
żółty Kurczaczek.
Słońce wysuszyło mu piórka, na głowie uczesało mały czubek i przewiązało czerwoną kokardką.
- Najwyższy czas – powiedziało – to dopiero byłoby wstyd, gdyby Kurczątko nie zdążyło na
Wielkanoc.
Teraz Słońce zaczęło rozglądać się dookoła po łące, przeczesywało promykami świeżą trawę, aż w
bruździe pod lasem znalazło śpiącego Zajączka. Złapało go za uszy i wyciągnęło na łąkę.
- Już czas, Wielkanoc za pasem – odpowiedziało Słońce – a co to by były za święta bez
wielkanocnego Zajączka? Popilnuj Kurczaczka, jest jeszcze bardzo malutki, a ja pójdę obudzić
jeszcze kogoś.
- Kogo? Kogo? – dopytywał się Zajączek, kicając po łące.
- Kogo? Kogo? – popiskiwało Kurczątko, starając się nie zgubić w trawie.
- Kogo? Kogo? – szumiały rozbudzone wierzbowe Kotki.
A Słońce wędrowało po niebie i rozglądało się dokoła, aż zanurzyło złote ręce w stogu siana i
zaczęło z kimś rozmawiać.
- Wstawaj śpioszku – mówiło – baś, baś, już czas, baś, baś.
A to „coś” odpowiedziało mu głosem dzwoneczka : dzeń-dzeń, dzeń-dzeń.
Zajączek z Kurczątkiem wyciągali z ciekawości szyje, a wierzbowe Kotki pierwsze zobaczyły, że to
„coś” ma śliczny biały kożuszek i jest bardzo małe.
- Co to? Co to? – pytał Zajączek.
- Dlaczego tak dzwoni? – piszczał Kurczaczek.
I wtedy Słońce przyprowadziło do nich małego Baranka ze złotym dzwonkiem na szyi.
- To już święta, święta, święta – szumiały wierzbowe Kotki, a Słońce głaskało wszystkich
promykami, nucąc taką piosenkę:
W Wielkanocny poranek
Dzwoni dzwonkiem Baranek,
A Kurczątko z Zającem
Podskakują na łące.
Wielkanocne Kotki,
Robiąc miny słodkie,
Już wyjrzały z pączka,
Siedzą na gałązkach.
Kiedy będzie Wielkanoc
Wierzbę pytają.
2.Rozmowa na temat opowiadania:
· Co robiło słonko?
· Kogo obudziło jako pierwsze, drugie, ... ?
· Dlaczego słonko budziło bazie, kurczaczka, zajączka i baranka?
· Jakie święta zbliżają się do nas wielkimi krokami?
3. Rozmowa na temat wielkanocnych zwyczajów i doświadczeń dzieci:
· Jak przygotowujemy się do świąt Wielkanocnych? (porządki przedświąteczne, wysyłanie kartek
świątecznych, święcenie palmy wielkanocnej)
· Jakie znasz tradycje świąt Wielkanocnych? (święcenie koszyka, robienie pisanek, biały obrus,
wielkanocne śniadanie, śmigus-dyngus).
Jeżeli dzieci będą miały trudność z podaniem zwyczajów świątecznych, to prowadząca zasugeruje
je zagadkami, np.:
· Wysyłamy je tym, z którymi nie możemy byś w święta, a których darzymy szczególną miłością i
sympatią, życząc zdrowych, pogodnych świąt. (kartki świąteczne)
· Świecimy je na tydzień przed Wielkanocą. Są barwne, kolorowe zrobione z gałązek wierzby, bazi
lub sztucznych kwiatów.(palma wielkanocna)
· Przeważnie jest biały i na stole leży. Kładą na nim sztućce, stawiają talerze. (obrus)
· Jak się nazywa jajko malowane co na Wielkanoc się przydaje. (pisanka)
· Żółciutkie kuleczki za kurką się toczą. Kryją się pod skrzydła, gdy wroga zobaczą. (kurczątka)
· Upleciony ze słomy, wikliny chętnie nosi owoce, jarzyny. Grzyby też z lasu przyniesie oraz
pisanki i baranka poniesie czasem. (koszyk)
· Ma długie uszy futerko puszyste. Ze smakiem chrupie marchewkę i sałaty listek. (zając)
4. Zajączki – zabawa ruchowa. Dzieci są zajączkami. Skaczą po pokoju skokami zajęczymi, na
sygnał dźwiękowy kulą się, zwijają się w kłębuszki i „śpią”/ powtarzamy kilka razy/.
5. Co w koszyczku? – wkładanie wielkanocnych potraw do koszyczka i rozmowa o znaczeniu
potraw:
· Baranek - zwycięstwo Chrystusa, który jak ofiarny baranek oddał swoje życie za ludzi, by
następnie zmartwychwstać i odnieść zwycięstwo nad grzechem, złem i śmiercią.
· Jajka – symbol życia.
· Szynka – symbol zdrowia.
· Chleb – symbol dobrobytu i szczęścia, symbol Ciała Chrystusa.
· Sól – odstraszenie od zła.
6. Praca przy stoliku
· kolorowanie wielkanocnego koszyka z pisankami:
7. Słuchanie piosenki ,,Pisanki, pisanki...” https://www.youtube.com/watch?
v=HhkpcqoWoA8 /słowa poniżej wśród wierszy/.
8. Wytnij i połącz w pary jednakowe obrazki:
Propozycje wykonania prostych pisanek wielkanocnych:
Owijamy szablon jajka kordonkiem nawlekając kilka koralików.
Wiersze na Święta Wielkanocne
,,Już Wielkanoc”
Święta, Święta Wielkanocne
Jak wesoło, jak radośnie.
Już słoneczko mocno grzeje
Miły wiatr wokoło wieje.
Rośnie trawa na trawniku
Żółty żonkil w wazoniku.
Na podwórku słychać dzieci
Ach, jak dobrze, że już kwiecień.
A w koszyczku, na święcone
Jajka równo ułożone.
Śliczne, pięknie malowane
Różne wzory wymyślone.
Jest baranek z chorągiewką
Żółty kurczaczek ze wstążeczką.
I barwinek jest zielony
W świeże kwiatki ustrojony.
,,Kolorowe bazie” J. Ficowski
W Wielkanocny dzień do domu
przyszły białe bazie w gości,
by pisankom po kryjomu
kolorów zazdrościć.
Bo ich nie pomalowano,
nikt o baziach nie pamiętał,
choć tez pragną na Wielkanoc
przywdziać strój od święta.
Nie chcą się już dłużej bielić,
chcą w zieleni żyć, w purpurze!
Czyż są gorsze aniżeli
zwykłe jajko kurze?
Aż z lusterka przyfrunęła
malusieńka, śmieszna tęcza.
Zaraz wzięła się do dzieła,
by je poupiększać.
,,Okna Wielkanocne” J. Kulmowa
Na Wielkanoc biała piana leci z okien.
Biała piana się przelewa obłokiem.
Błyszczą szyby od czystości
radości.
I wygodnie w nich oścież się mości
niebo.
Wielkanocne niebo głębokie.
A w tym niebie huśta się i buja
słońce - słońce - słońce.
Jak miedziany dzwon na alleluja.
,,Pisanki” Krystyna Parnowska – Różecka. Słowa piosenki.
Pisanki, pisanki, jajka malowane
Nie ma Wielkanocy bez barwnych pisanek
Pisanki, pisanki, jajka kolorowe
Na nich malowane bajki pisankowe
Na jednej kogucik, a na drugiej słońce
Śmieją się z trzeciej laleczki tańczące
Na czwartej kwiatuszki, a na piątej gwiazdki
Na każdej pisance piękne opowiastki.
,,Pisanki” D. Gellner
Patrzcie,
ile na stole leży pisanek!
Każda ma oczy
malowane,
naklejane.
Każda ma uśmiech
kolorowy
i leży na stole grzecznie,
by się nie potłuc
przypadkiem
w dzień świąteczny.
Ale pamiętajcie!
Pisanki
nie są do jedzenia!
Z pisanek się wyklują
Świąteczne życzenia.
,,Śmigus Dyngus” M. Terlikowska
Wie o tym i Tomek i Ewa,
że w śmigus się wszystkich oblewa.
Ale czy trzeba Pawełka
oblewać z pełnego kubełka?
Wystarczy małym kubeczkiem
dla żartu
dla śmiechu,
troszeczkę.
Bo gdy wiatr chmurkę przywieje
i wszystkich was deszczem
poleje?
,,Wielkanocny stół” E. Skarżyńska
... Palmy - pachną jak łąka
w samym środku lata.
Siada mama przy stole,
A przy mamie - tata.
I my.
Wiosna na nas
zza firanek zerka,
a pstrokate pisanki
chcą tańczyć oberka.
Wpuśćmy wiosnę.
Niech słońcem
zabłyśnie nad stołem
w wielkanocne świętowanie,
jak wiosna wesołe! ....
Propozycje kolorowanek:
Zabawa ćwicząca spostrzegawczość ,, Przedmioty i ich cienie” - łączenie linią.
,, Rozetnij obrazek i ułóż”
Propozycje zabaw z rodzicami:
„Po nitce do kłębka” ‒ ułóż na podłodze linę (sznurek, grubą włóczkę, związane sznurowadła itp.).
Poproś, aby dziecko przeszło po linie stopa za stopą. Dla młodszych dzieci możesz przygotować
ścieżkę z taśmy malarskiej (nie suwa się po podłodze i łatwo ją usunąć).
Dzięki zabawie dziecko będzie ćwiczyło sprawność, koordynację ruchową i równowagę.
„Magiczna masa” ‒ przygotuj miskę, mąkę ziemniaczaną i kubeczek z wodą. Daj wszystkie produkty
dziecku i zachęć, aby do miski wsypało mąkę, a następnie stopniowo dodawało wodę. W zależności
od proporcji masa będzie sypka, lepiąca lub półpłynna. Do masy możesz dodać barwniki (najlepiej
naturalne), olejki zapachowe oraz elementy, które zmienią strukturę masy, np. groch, kaszę. W
masie możesz ukryć przedmiot (np. małą zabawkę) i poprosić dziecko o jej odszukanie.
Zabawa jest zachętą do eksperymentowania, wpływa na rozwój wielozmysłowy dziecka.
Usprawnia mięśnie dłoni, dzięki czemu przygotowuje ręce do pisania.
„Puzzle z gazety”
– przygotuj stare czasopismo z ilustracjami, nożyczki, klej i kartki z bloku. Potnij wybraną stronę z
czasopisma na części (liczba elementów zależy od możliwości dziecka), zachęć dziecko do ich
złożenia i naklejenia całej ilustracji na kartce z bloku. Możesz ciąć kolejne strony w coraz bardziej
skomplikowany sposób (pod względem liczby elementów i ich kształtu), starszym dzieciom możesz
utrudnić zabawę – zmieszać elementy z dwóch ilustracji, a także poprosić, aby same cięły strony.
Zabawa kształtuje spostrzegawczość i logiczne myślenie, dzięki czemu przygotowuje do nauki
czytania. Naklejanie elementów ilustracji na kartce z bloku oraz samodzielnie cięcie ilustracji (w
wypadku starszych dzieci) rozwija sprawność rąk, dzięki czemu rączki będą przygotowane do
nauki pisania.
„Tor przeszkód” ‒ wspólnie z dzieckiem zbuduj z mebli tor przeszkód: możecie wykorzystać krzesła,
stołki, materace, koce, poduszki itp. Poproś, aby dziecko przeszło tor przeszkód w określony
sposób, np. pod krzesłem, wchodząc na stołek, układając się na brzuchu na kocu i odpychając
rękami od podłogi, skacząc z poduszki na poduszkę. Dołącz do zabawy i zorganizujcie wyścigi!
Zabawa rozwija sprawność całego ciała – siłę, zwinność, koordynację ruchową. Wprowadzenie
elementu rywalizacji (między rodzeństwem lub dzieckiem i rodzicami) wpływa na rozwój
emocjonalny – pozwala doświadczać wygranej i przegranej, uczy zachowania wobec innych,
czekania na swoją kolej.
„Mały kucharz” ‒ zachęć dziecko z jajkiem do pomocy podczas przygotowywania posiłku –
smarowania chleba masłem za pomocą bezpiecznego noża (plastikowego, bez ostrych krawędzi),
obierania ugotowanych warzyw lub jajek, krojenia ich na kawałki. Starsze dzieci mogą pomóc przy
obieraniu surowych warzyw za pomocą obieraczki.
Zachęta do uczestnictwa w pracach domowych może wpłynąć zarówno na rozwój sprawności
dłoni, jak i na poczucie wartości dziecka, poczucie przynależności do rodziny, a także
samodzielność.
„Wielkie pranie”
– zaproś dziecko do pomocy w układaniu prania – poproś, aby odszukało i połączyło w pary takie
same skarpetki. Zachęć dzieci do ich przeliczania, segregowania (skarpetki poszczególnych
członków rodziny), porównywania, kto ma ich więcej, a kto mniej.
Podczas zabawy dzieci będą ćwiczyć spostrzegawczość i umiejętności matematyczne.
Propozycje doświadczeń z jajkiem:
https://vimeo.com/224050224