BannerFLOATING
Artykuły dla rodziców
U progu szkoły
Dzieci sześcioletnie w Polsce biorą udział w obowiązkowych zajęciach wychowania przedszkolnego, których celem jest przygotowanie sześciolatków do wejścia w środowisko szkolne, do podjęcia obowiązku nauki w szkole. Dla wielu dzieci rozpoczęcie nauki w szkole i nowe wymagania związane z obowiązkami, narzuconym środowiskiem, wysiłkiem poznawczym i złożonością życia społecznego w grupie stanowią znaczną trudność. Badania wykazują, że pierwsze doświadczenia szkolne mają duży wpływ na późniejsze postawy dziecka wobec pracy i własnej osoby oraz na stosunek do osiągnięć i poziom aspiracji.
Szkoła jest środowiskiem odmiennym od dotychczas znanych sześciolatkowi. Wymaga od niego przystosowania się do nowego trybu życia, określonego przez systematyczne zajęcia, do odmiennego niż domowe, narzuconego środowiska fizycznego i nauczenia się pracy w grupie rówieśników pod kierunkiem dorosłego. W szkole dziecko musi wykazać się odpornością na wysiłek fizyczny, na stresy związane z ocenianiem i rywalizacją, nauczyć się respektowania ustalonych reguł zachowania.¹
Należy pamiętać, że na gotowość szkolną dzieci składają się osiągnięcia rozwojowe, rozpatrywane
w strefie: fizycznej, społecznej, emocjonalnej i poznawczej.
1.W zakresie obszaru fizycznego rozwoju dziecka:
– Samoobsługa
– Duża motoryka
– Mała motoryka
2.W zakresie obszaru emocjonalnego rozwoju dziecka:
– Przeżywanie i rozumienie emocji
– Samodzielność, odporność emocjonalna
– Umiejętność rozstawania się z opiekunem
3.W zakresie obszaru społecznego rozwoju dziecka:
– Stosunek do rówieśników i dorosłych
– Stosunek do norm i zasad zachowania
4.W zakresie poznawczego rozwoju dziecka:
– Wiedza ogólna
– Rozwój mowy
– Spostrzeganie, pamięć, uwaga
– Gotowość do nauki czytania
– Gotowość do nauki pisania
– Umiejętności matematyczne
– Ekspresja – Gotowość do posługiwania się językiem obcym nowożytnym.
Poniżej w tabeli przedstawiono umiejętności dzieci 6 letnich jakie powinny osiągnąć pod koniec roku, trzeba jednak zaznaczyć, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Dlatego nie należy stresować się tym, że pewnych umiejętności dziecko jeszcze nie posiada. Niewątpliwie już po kilku kolejnych miesiącach spędzonych w placówce przedszkolnej nie będzie miało problemu z takimi czynnościami.
|
Obszar z podstawy programowej |
Umiejętności dziecka sześcioletniego na koniec roku szkolnego |
|
FIZYCZNY |
- samodzielnie korzysta z toalety - poprawnie myje i wyciera ręce oraz twarz - samodzielnie myje zęby - potrafi ubrać się i rozebrać; zapina guziki, zasuwa zamek - posługuje się sztućcami oraz nakrywa do stołu i sprząta po posiłku - potrafi sygnalizować swoje potrzeby w różnych sytuacjach (potrzebę zabawy, odpoczynku, pragnienie, głód) - biega swobodnie i do celu - skacze na jednej/dwóch nogach, utrzymuje równowagę przynajmniej trzy podskoki - przeskakuje przez przeszkodę - utrzymuje równowagę stojąc na jednej nodze - przechodzi stopa za stopą wzdłuż wyznaczonej linii - rzuca/kopie piłkę - używa prawidłowego chwytu narzędzia oraz stosuje odpowiedni nacisk podczas rysowania, kreślenia i prób pisania - sprawnie sprząta zabawki i przybory po zakończonej zabawie - sprawnie konstruuje, majsterkuje, buduje z różnorodnych materiałów: lepi, wycina, rysuje, maluje |
|
EMOCJONALNY |
- panuje nad swoimi emocjami, przeżywa je w sposób akceptowalny dla innych - adekwatnie do sytuacji reaguje na smutek, płacz, radość osób z otoczenia - dostrzega, że zwierzęta posiadają zdolność odczuwania, przejawia życzliwość i troskę w stosunku do świata przyrody - radzi sobie samodzielnie w różnych sytuacjach - podejmuje samodzielne decyzje dotyczące jego działań, wyborów - stara się pokonywać napotkane trudności - bez lęku rozstaje się z rodzicami/opiekunami; rozumie, że opiekunowie wrócą, akceptuje czas rozstania |
|
SPOŁECZNY |
- z szacunkiem odnosi się do rówieśników w czasie wspólnych działań - z szacunkiem odnosi się do dorosłych, słucha i wykonuje polecenia - współdziała z rówieśnikami w zabawie, pracach użytecznych, podczas odpoczynku - nawiązuje relacje, współdziała z dorosłymi - przestrzega ustalonych norm i reguł zachowania oraz zawartych umów - uczestniczy we wszystkich zajęciach organizowanych przez nauczyciela - używa zwrotów grzecznościowych, odpowiednio zachowuje się w różnych sytuacjach |
|
POZNAWCZY |
- podaje swoje imię i nazwisko; zna swój adres zamieszkania; wie ile ma lat - wymienia osoby z najbliższej rodziny, podaje ich imiona - wie, jakie zawody wykonują jego rodzice, czym się zajmują - wie, w jakim państwie mieszka, zna nazwę stolicy Polski, rozpoznaje godło i flagę Polski - wymienia nazwy dni tygodnia i pór roku - zna i nazywa: zjawiska atmosferyczne charakterystyczne dla poszczególnych pór roku; wybrane zwierzęta hodowane przez człowieka; wybrane zwierzęta dziko żyjące - wie jak bezpiecznie poruszać się po ulicy - odróżnia elementy świata fikcyjnego od świata rzeczywistego - buduje wypowiedzi poprawne gramatycznie i logicznie - poprawnie artykułuje wszystkie głoski; mówi płynnie i odpowiednio głośno - uważnie słucha innych i odpowiada na pytania - formułuje dłuższe wypowiedzi o ważnych sprawach - klasyfikuje przedmioty wg zauważonej reguły - określa położenie przedmiotów w przestrzeni według podanych kryteriów, posługuje się pojęciami: na, pod, obok, w - recytuje krótkie wierszyki, rymowanki, wyliczanki - układa historyjkę obrazkową - układa obrazek z części - wymienia elementy zauważone na ilustracji, odnajduje różnice na ilustracjach - koncentruje się na wykonywanym zadaniu - wytrwale pracuje i doprowadza prace do końca - interesuje się książkami; z uwagą słucha opowiadań, baśni i innych form literackich - dzieli zdania na wyrazy, a wyrazy na sylaby; wyodrębnia głoski w wyrazach o prostej budowie fonetycznej (np. dom, kot, las, noga, koza, waga, fotel, mleko, telefon) - zna litery i podejmuje próby czytania - interesuje się pisaniem, podejmuje samodzielne próby kreślenia znanych liter i cyfr z wykorzystaniem różnorodnych form i przyborów (np. zapisuje swoje imię, swobodnie kreśli/rysuje/zapisuje wybrane litery, cyfry) - rysuje szlaczki oraz rysuje po śladach; odwzorowuje kształty poznanych liter -rozróżnia stronę lewą i prawą: podnosi podaną rękę, dotyka podanego kolana, ucha, oka - ustala położenie obiektów w stosunku do innych obiektów; czy rysuje na kartce z ilustracją pokoju elementy zgodnie z poleceniem N.: piłkę obok łóżka, kwiaty na stole, kota pod szafą - liczy na konkretach oraz wyznacza wynik dodawania i odejmowania - określa równoliczność lub nierównoliczność dwóch zbiorów poprzez samodzielne ich przeliczanie - posługuje się liczebnikami porządkowymi - odczytuje cyfry oznaczające liczby od 0 do 10 - rozróżnia podstawowe figury geometryczne - wie, na czym polega pomiar długości przedmiotów, mierzy długość przedmiotów np. stopa za stopą – mierzy, np. odległości od okna do drzwi za pomocą kroków; długości stolika za pomocą dłoni; długości linii narysowanej kredą na podłodze za pomocą stóp - rozpoznaje modele monet i banknotów o niskich nominałach i posługuje się nimi w zabawie - improwizuje ruchem i gestem, porusza się przy muzyce, tańczy, reaguje na sygnały - zna i śpiewa piosenki z repertuaru dziecięcego - rozumie proste polecenia kierowane do niego w nauczanym języku i stosuje się do nich - używa wybranych zwrotów i wyrazów, śpiewa w grupie poznane piosenki, powtarza proste rymowanki i wierszyki w nauczanym języku |
Tab.1 Opracowano na podstawie e-przewodnika metodycznego Diagnoza dojrzałości szkolnej. Biela A. WSiP 5
Celem obserwacji gotowości dzieci do edukacji szkolnej jest określenie przez nauczyciela stopnia gotowości szkolnej dziecka dla poszczególnych typów umiejętności i zachowań. Informacja o stopniu gotowości szkolnej jest ważna dla rodziców i nauczycieli przy podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji dziecka, a przekazana nauczycielom w szkole ułatwi im zaplanowanie pracy z uwzględnieniem potrzeb edukacyjnych dziecka.²
Rodzic, który ma wątpliwości w odniesieniu do dojrzałości szkolnej swojego dziecka powinien zgłosić się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Na podstawie opinii specjalistów może wnioskować
o odroczenie rozpoczęcia realizacji obowiązku szkolnego.
Bibliografia:
1. Frydrychowicz A., Koźniewska E., Matuszewski A., Zwierzyńska E. Skala Gotowości Szkolnej, Warszawa 2006
2. Biela A. Diagnoza dojrzałości szkolnej, Warszawa 2018
„Jak wychować świadome, ekologiczne dziecko?”
Już od najmłodszych lat uczymy dzieci empatii wobec drugiego człowieka. Chcemy, aby nasze pociechy pomagały innym i zawsze służyły pomocną dłonią. Kształtując empatyczną postawę małego człowieka, pamiętajmy również o pobudzaniu jego świadomości ekologicznej. Jak to zrobić? Dobre pytanie. Myślę, że to, w jaki sposób MY, dorośli zachowujemy się w codziennym życiu, będzie dla naszego malucha wzorem i z pewnością pomoże w ukształtowaniu jego przyszłych zwyczajów, jak i stylu życia.
Doskonale wiemy, w jak silny i istotny sposób wpływają na dziecko media, Internet, lecz to Twoje działania, Rodzicu, będą mieć niebagatelne znaczenie w uczeniu dziecka szacunku do świata przyrody. To Ty, rodzicu – jesteś prawdziwym superbohaterem i wzorem do naśladowania! Dlatego już dziś zacznij dawać swojemu dziecku dobry przykład.
Sposoby na to, aby nauczyć dziecko szacunku do świata przyrody:
- Dlaczego nie zaangażować malucha w domowe obowiązki? Segregowanie śmieci to nawyk, który warto trenować od najwcześniejszych lat życia dziecka. Przygotujcie wspólnie ilustracje, które będą pomocne dziecku w pierwszych krokach segregacji odpadów. Podobnie działa to w aspekcie: gaszenia światła czy zakręcaniu wody – takie czynności dziecko może wykonywać samo i być z siebie dumne. Te zachowania to pierwsze kroki dbania o Ziemię;
- Wyrabiaj dobre zwyczaje związane z zakupami. Rodzicu, wybieraj się na zakupy z własną torbą. Angażuj jak najczęściej dziecko w zakupy, ale również w przygotowanie posiłku. Wyjaśniaj, instruuj dziecko, tłumacz skąd wzięły się poszczególne produkty. Wspólnie przygotowane posiłki na pewno będą zjadane chętniej;
- Wspólnie pielęgnujcie domowe roślinki! Podlewajcie razem kwiaty. Wędrówki i spacery to idealny pretekst do rozmów z dzieckiem o fascynującym świecie przyrody. Opowiadajcie dzieciom o następujących po sobie porach roku, zmianach, jakie zachodzą w przyrodzie wraz z ich następstwem. Pozytywny stosunek do świata przyrody narodzi się u dziecka bardzo naturalnie, poprzez doświadczania ich dobrodziejstw;
- Bierzcie udział w akcji: „Sprzątanie świata”. Włóżcie rękawiczki i pozbierajcie śmieci w swojej okolicy, lesie. Tłumacz dziecku, dlaczego nie wolno wyrzucać śmieci;
- Ucz szacunku do zwierząt. Wrażliwość na potrzeby innych ludzi i świata, w którym żyjemy, to jedna z rzeczy, które chcemy przekazać dziecku. Co nam w tym pomoże? Mogą to być mądre bajki i książki edukacyjne. Polecamy bajki z serii: „Pomóż mi przetrwać”,: „Elwirka na śnieżnej pustyni”, „Porwanie jeża Eliasza”: jest to historia jeżyka, który potrzebował opieki. Tego typu bajki będą świetnym punktem odniesienia do rozmowy o zwierzętach;
- Wychowuj dziecko w oszczędności. Buduj świadomość dziecka o otaczającym świecie, mów o naszej wzajemnej zależności i możliwości wpływania na środowisko. Tłumacz dziecku, dlaczego nie spełniasz jego wszystkich zachcianek i jaki by to miało wpływ na naszą planetę, gdyby wszyscy zapędzili się w konsumpcji;
- Zrób sam to, co możesz zrobić sam! Daj swojemu dziecko przykład, że możemy być samowystarczalni i kreatywni. Buduj w nim umiejętność wykorzystywania wszelkich rzeczy do tworzenia alternatywnych rozwiązań. Wykorzystaj doniczkę na parapecie do sadzenia cebuli, upiecz chleb, zróbcie wspólnie z dzieckiem zabawkę z dostępnych materiałów;
- Aktywnie spędzajcie czas z Rodziną!
Bibliografia:
1. https://dziecisawazne.pl/co-to-jest-ekologiczne-rodzicielstwo/
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu
2 kwietnia to Światowy Dzień Świadomości Autyzmu – święto obchodzone corocznie z inicjatywy Kataru, popartej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) autyzm występuje u 1 na 100 dzieci, co oznacza, że w Polsce żyje ok. 400 tys. osób z autyzmem. Nie wynaleziono dotąd lekarstwa na autyzm i dlatego powinniśmy zrobić wszystko, aby osobom z autyzmem żyło się lepiej. Niestety, świadomość społeczna w Polsce nadal jest niewystarczająca. Często dzieci z autyzmem są odbierane jako źle wychowane lub niegrzeczne, a dorośli jako dziwacy.
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu ma uświadomić, że są wśród nas osoby, które mają problem z mówieniem, postrzeganiem świata, rozumieniem relacji społecznych. W odmienny sposób odbierają wrażenia zmysłowe. Postrzeganie świata przez osobę z autyzmem jest inne – nie gorsze ani lepsze, po prostu inne. Starajmy się zrozumieć.
W Polsce organizowane są akcje #zapalsienaniebieskodlaautyzmu na Facebooku oraz polskananiebiesko.pl.
W całej Polsce odbywają się wykłady, konsultacje ze specjalistami (m.in. z psychologiem, pedagogiem, terapeutą Integracji Sensorycznej, logopedą, dietetykiem).Największą na świecie organizacją zajmującą się wsparciem dla osób ze spektrum autyzmu jest Autism Speaks, w Polsce Fundacja dla dzieci i dorosłych z autyzmem Synapsis.
Dzięki wiedzy i świadomości możemy wspólnie budować zrozumienie i akceptację dla osób z autyzmem. Porozmawiajmy, przemyślmy, podyskutujmy..
Polecamy przeczytanie ciekawych książek podejmujących tematykę autyzmu/ zespołu Aspergera.
Książki biblioterapeutyczne dla dzieci (pliki pdf do pobrania):
1. „Kosmita” – W 2009 r. książka znalazła się na Złotej liście Fundacji ABC XXI wieku „Cała Polska Czyta Dzieciom”, a także uzyskała nominację do nagrody IBBY – w kategorii „Książka Roku”.
(https://www.ingdzieciom.pl/_fileserver/item/1500929)
2. „Hubek Kubek Wstążka – Bajki bez barier – Zespół Aspergera” – książka dla dzieci – pdf do pobrania http://niebieskiskarb.pl/wpcontent/uploads/2013/12/Hubek_Kubek_druk.pdf)
3. „Czarodziejka – Bajki bez barier – Autyzm” – (http://niebieskiskarb.pl/wp-content/uploads/2013/12/Czarodziejka_pdf.pdf)
Zachęcamy również do obejrzenia filmików: „Jak dzieci z autyzmem słyszą świat?”, „Autyzm- warto się zaprzyjaźnić” oraz filmów fabularnych. Poniżej załączamy linki:
Filmiki:
1. Jak dzieci z autyzmem słyszą świat?
Jeśli chcesz wiedzieć jak dzieci z autyzmem słyszą świat i zrozumieć dlaczego tak, a nie inaczej się zachowują – obejrzyj film.
https://www.facebook.com/beautifulother/videos/170850611940486/
2. Autyzm- warto się zaprzyjaźnić.
Propozycje dla rodziców:
Poradniki:
1. „Autyzm Apteczka I pomocy” (http://niebieskiskarb.pl/wp-content/uploads/2013/12/Autyzm-Apteczka-I-pomocy.pdf)
2. „Mam zespół Aspergera. Podręcznik dla uczniów i nauczycieli” (https://www.ingdzieciom.pl/_fileserver/item/1500491)
Książka:
Temple Grandin „Mózg autystyczny. Podróż w głąb niezwykłych umysłów”. Autor książki pisze zarówno z perspektywy naukowca, jak i z perspektywy osobistej. Możemy w niej przeczytać o historii autyzmu, badaniach mózgu, genetyce, zmysłach, nowych kierunkach badań oraz wnioskach do zastosowania w praktyce. Autor rozpoczyna książkę od zdania: „W tej książce będę waszym przewodnikiem podczas wycieczki po mózgu autystycznym”.
Filmy:
„Niespodziewana podróż”,
„Rain Man”,
„Latarnia morska orek”,
„Molly”,
„Mozart i wieloryb”,
„Nazywam się Khan”,
„Niespodziewany przyjaciel”,
„Strasznie głośno, niesamowicie blisko”.
Więcej na temat autyzmu można przeczytać na stronach:
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu jest dniem, w którym każdy z nas może okazać wsparcie i pomoc osobom, które najbardziej jej potrzebują. W tym szczególnym czasie bądźmy dla siebie życzliwi, uprzejmi, pomagajmy sobie wzajemnie, do czego bardzo zachęcamy.
źródło: internet
Układanie puzzli- doskonała rozrywka i nie tylko…
Układanie puzzli to doskonała forma rozrywki, która równocześnie edukuje.
Jak wynika z badań prowadzonych przez naukowców z Chicago, dzieci, które bawią się w układanie puzzli we wczesnym okresie dzieciństwa mają później lepsze widzenie przestrzenne.
- Maluchy, które układały puzzle wypadały lepiej w testach, które oceniały ich zdolność do obracania i przetwarzania kształtów w wyobraźni - komentuje główna autorka pracy, psycholog Susan Levine.
Badaczka przypomina również, że umiejętności te są istotnym wskaźnikiem przyszłych zdolności matematycznych, technicznych, inżynierskich oraz naukowych.
Przyjrzyjmy się zatem bliżej temu jakie znaczenie dla rozwoju dziecka ma układanie puzzli.
Układanie puzzli a rozwój dziecka
To co my uważamy za zabawę, dla dzieci jest nieustannym stymulatorem do rozwoju. Układanie puzzli jest doskonałą formą rozrywki, która jednocześnie ma ogromny wpływ na rozwój intelektualny i emocjonalny dziecka. Już pierwsze układanki dla najmłodszych, pozwalają zauważyć proste zależności i doskonale stymulują rozwój obu półkul mózgowych.
Dopasowując poszczególne puzzle i tworząc z nich całość, dziecko ćwiczy umiejętność kojarzenia. Rozwija koordynację wzrokowo – ruchową, a także pomaga koncentrować się dziecku na zadaniu.
Korzyści płynące z układania puzzli
1. Rozwijają wyobraźnię przestrzenną
Układanie puzzli uczy rozpoznawania kształtów oraz logicznego myślenia. Łączenie rozmaitych elementów w całość jest bezpośrednio związane z rozwijaniem spostrzegawczości oraz zdolności różnicowania figur. Dodatkowo aktywność ta zwiększa widzenie przestrzenne i koncentrację.
2. Ćwiczą sprawność manualną
Chwytanie kawałków układanki i manipulowanie nimi, by dopasować je do części większej całości, wspaniale rozwija sprawność rączek. Dzięki takim zabawom w mózgu dziecka rozwijają się obszary odpowiedzialne za przetwarzanie bodźców dotykowych i sterowanie ruchem palców.
3. Pozwalają się skupić i wyciszyć
Puzzle i układanki wspaniale pomagają wyregulować poziom pobudzenia, relaksują, wyciszają, a przy tym stymulują uwagę. Już nie w biegu, nie w szalonym pędzie jak na placu zabaw, dziecko koncentruje się na zadaniu, spokojnie rozważa następny ruch i planuje działanie.
4. Uczą pokonywania trudności, cierpliwości i wytrwałości
Puzzle uczą dzieci cierpliwości i wytrwałości, ponieważ muszą one zaczekać na efekt końcowy, bardzo często podejmując wcześniej wiele prób dopasowania elementów. W ten sposób dziecko uczy się, że czasami trzeba włożyć sporo wysiłku, aby osiągnąć swój cel.
5. Uczą samodzielnej kontroli błędów
Puzzle wymagają od dziecka kontroli błędów, dzięki której dziecko samo osądza, co zrobiło źle i poprawia tak, aby zadanie zostało wykonane prawidłowo. Poprzez zabawę, puzzlami dziecko uczy się kontrolować swoje ruchy zgodnie z własną wolą, planować, ćwiczyć umysł, szukać rozwiązań.
6. Dają satysfakcję z wykonanego zadania
Puzzle pomagają również wzmocnić wiarę w siebie. Po ułożeniu obrazka czujemy satysfakcję i radość z tego, że nam się udało, cieszymy się z efektu końcowego, a to z kolei wzmacnia w nas poczucie własnej wartości.
Wspólne układanie puzzli = budowanie więzi i integracja członków rodziny
Jedną z możliwości wspólnej zabawy jest układanie puzzli. Rodzinne układanie puzzli nie tylko uczy dzieci współpracy, ale i integruje członków rodziny oraz służy lepszemu poznaniu bliskich. Wspólne układanie puzzli jest świetnym momentem, aby wzajemnie się poznawać, zacieśniać więzi rodzinne i pozytywnie wpłynąć na budowanie relacji na całe życie.
Jakie puzzle wybrać?
Oferta puzzli dostępnych na rynku zabawek jest niezwykle szeroka i zróżnicowana. Do wyboru są zestawy dla najmłodszych, czyli te 2-elementowe, aż po zestawy puzzli przeznaczone dla starszych dzieci, młodzieży oraz dorosłych.
Wybierając puzzle dla trzylatka, warto zacząć od zestawów, które liczą kilka elementów. Obrazek powinien być wyraźny, jego kolory zdecydowane, a przedstawione elementy rozdzielone widocznymi konturami. Warto wybrać puzzle z ulubionym bajkowym bohaterem swojego dziecka. Jeśli uwielbia Kubusia Puchatka, z pewnością większą frajdę sprawi mu ułożenie puzzli ze swoim ulubieńcem. Jeżeli zauważymy, że dziecko z łatwością je układa to pora wtedy na zwiększenie trudności i sięgnięcia po nieco bardziej zaawansowane zestawy.
Stopień trudności układania należy dostosować do wieku i predyspozycji dziecka.
Pamiętajmy o tym, że jeżeli nie chcemy na wstępnie zniechęcić dziecka do zabawki lub danej czynności to nie może ona być dla niego zbyt trudna. Ma ona bawić, dawać satysfakcję i rozwijać, a nie stresować.
,,Czym skorupka za młodu nasiąknie…”
Niezwykle istotna jest nauka wartościowego spędzania czasu wolnego już od najmłodszych lat. Układanie puzzli oraz inne gry i zabawy logiczne mogą stanowić doskonałą rozrywkę dla całej rodziny przynosząc przy tym wiele pożytku, dlatego serdecznie zachęcamy do podejmowania tej aktywności.
Źródła:
· https://www.jaskoweklimaty.pl/co-daje-dziecku-ukladanie-puzzli/
“Globalne ocieplenie, czyli o tym, że na ratowanie świata może być wkrótce za późno...”
“Globalne ocieplenie, czyli o tym, że na ratowanie świata może być wkrótce za późno...”
Nie bez powodu w naszym przedszkolu już od najmłodszych lat wprowadzane są tematy związane z ochroną środowiska. Dzieci w przystępny sposób dowiadują się o sposobach, w jaki mogą już od najmłodszych lat realnie wpływać na poprawę jakości życia na naszej planecie. To my - dorośli kreujemy u dzieci proekologiczne postawy i to właśnie my powinniśmy mieć jak najbardziej obszerną wiedzę na ten temat, aby móc przekazać ją naszym dzieciom – w domu, czy w przedszkolu.
Każdy powinien odpowiedzieć sobie na pytanie: "jak wiele ja wiem o efekcie cieplarnianym? I czy na pewno wiem o co w tym wszystkim tak naprawdę chodzi?"
Przedstawmy kilka istotnych faktów:
I. Zmiany klimatu
Klimat na Ziemi jest konsekwencją wzajemnego oddziaływania wielu czynników o różnej naturze. W kosmosie zmienia się miejsce Układu Słonecznego w Galaktyce. Stosunkowo niewiele, ale zmienia się także kształt ziemskiej orbity oraz nachylenie osi Ziemi do płaszczyzny ekliptyki. Promieniowanie słoneczne też podlega wahaniom. To wszystko powoduje, że zmienia się dawka promieniowania słonecznego docierającego do Ziemi.
W skali planety zmianom ulega położenie i wielkość kontynentów, co z kolei wpływa na przebieg prądów morskich. Wskutek ruchów tektonicznych kontynenty podnoszą się lub obniżają, piętrzą się łańcuchy górskie. Dodatkowo wulkany wyrzucają do atmosfery wielkie ilości gazów i pyłów.
Niestałe natężenie tych procesów cały czas w dynamiczny sposób kształtowało klimat na Ziemi i od zawsze podlegał on ciągłym zmianom.
Im bliżej współczesności, tym mamy dokładniejsze dane. Wiemy dzięki nim, że zmiany klimatyczne zachodzą do dzisiaj. Najwyraźniej widać wzrost temperatury powietrza. Temu faktowi nikt nie zaprzecza.
II. Efekt cieplarniany
Obliczenia wskazują, że gdyby temperatura powietrza na Ziemi zależała wyłącznie od dawki promieniowania słonecznego, średnia temperatura byłaby o około 33°C niższa, niż jest obecnie. Jest inaczej ze względu na skład atmosfery i właściwości niektórych gazów, które ją budują: pary wodnej, dwutlenku węgla (CO2), ponadto metanu (CH4), tlenku azotu (N2O), freonów (CFC) i innych. Nazywamy je cieplarnianymi, a samo zjawisko zablokowania przez nie wypromieniowywania dochodzącej ze Słońca i odbijanej przez Ziemię energii – efektem cieplarnianym. Jest to zjawisko całkowicie naturalne.
Większa część emitowanego przez Słońce promieniowania krótkofalowego przechodzi przez atmosferę, ogrzewając powierzchnię Ziemi, a ta emituje ciepło w postaci promieniowania długofalowego. Gazy cieplarniane tego promieniowania nie przepuszczają, więc energia termiczna kumuluje się w atmosferze, podnosząc jej temperaturę.
Wyniki badań składu atmosfery pokazują, że w ostatnich kilkudziesięciu latach wyraźnie wzrosły stężenia CO2, CH4, N2O i freonów.
Wyraźnie widać współwystępowanie wzrostu temperatury powietrza na Ziemi ze wzrostem stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze. Stąd większość naukowców wyciągnęła wniosek o współodpowiedzialności człowieka za wzmocnienie efektu cieplarnianego.
Głównym źródłem antropogenicznego dwutlenku węgla jest spalanie paliw kopalnych w elektrowniach, w procesach produkcyjnych, w środkach transportu i przy ogrzewaniu domów. Metan pochodzi głównie z rolnictwa – jest produktem procesu trawienia celulozy przez zwierzęta. Sporo go powstaje z rozkładającej się materii organicznej na przykład na polach ryżowych lub wysypiskach śmieci. Swoją część dokłada przemysł paliwowy. Związki azotu trafiają do gleby jako nawozy, a z niej dostają się do atmosfery, gdy nie zostaną wykorzystane przez rośliny. Innym ich źródłem są odchody zwierząt. Wycinanie lasów (wylesianie) – drzewa pomagają regulować klimat poprzez pochłanianie CO2 z atmosfery. Kiedy są one wycinane, zmagazynowany w nich węgiel znów trafia do atmosfery, a to przyczynia się do efektu cieplarnianego.
III. Działania zapobiegawcze
Działania przeciwko zwiększonemu efektowi cieplarnianemu odbywają się na kilku poziomach. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) powstał już w 1988 roku z inicjatywy dwóch agend ONZ: Światowej Organizacji Meteorologicznej i Programu Środowiskowego ONZ. Zespół ten zbiera naukowe informacje o współczesnych zmianach klimatu opracowywane na podstawie badań naukowców i wolontariuszy z całego świata. Efektem pracy są publikowane co kilka lat obszerne raporty.
Protokół z Kioto to umowna nazwa międzynarodowego porozumienia przeciwdziałającego globalnemu ociepleniu. Choć podpisano go w 1997 roku, w życie wszedł w 2005 i wygasł w 2012. W tym samym roku podpisano jednak jego przedłużenie do 2020 roku. Państwa‑sygnatariusze zobowiązały się do redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Protokół jest krytykowany za nieefektywność. Największy emitent – Stany Zjednoczone – nie ratyfikował protokołu, a inni, np. Chiny i Indie, nawet zwiększyli emisję. Mimo tego protokół pozostaje jedynym dokumentem tego typu w skali globalnej.
W Unii Europejskiej w 2007 roku przyjęto strategię Europa 2020, której podstawą był program 20 20 20: zmniejszenie emisji CO2 o 20% w porównaniu z poziomem z 1990 roku, zwiększenie udziału energii odnawialnej do 20% oraz zwiększenie efektywności energetycznej o 20%. Bardziej ambitne są jednak nowe cele dla państw członkowskich wyznaczone w latach 2014‑2018 w ramach polityki klimatyczno‑energetycznej do roku 2030. Zakładają one: ograniczenie o co najmniej 40% emisji gazów cieplarnianych (w stosunku do poziomu z 1990 r.), zwiększenie do co najmniej 32% udziału energii ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii i zwiększenie o co najmniej 32,5% efektywności energetycznej.
W wielu krajach świata prowadzi się akcje edukacyjne mające uświadomić społeczeństwu konieczność i racjonalność indywidualnych działań na rzecz zapobiegania wzrostowi globalnego ocieplenia. Zmiany wprowadzone przez jedną osobę czy jedno gospodarstwo domowe mają znikomy wpływ, ale w skali państwa będą to wielkości znaczące, jeśli potrwają wiele lat.
Działania obejmują na przykład:
• Odłączanie od prądu nieużywanych ładowarek telefonicznych czy niepozostawianie urządzeń w trybie stand‑by;
• Zaleca się zwiększenie temperatury w lodówce i zmniejszenie jej w domu;
• Zachęca się do korzystania z oszczędzających energię technologii, np. pokrywania budynków skuteczną izolacją cieplną;
• Korzystanie z roweru lub komunikacji zbiorowej zamiast samochodu jest również jednym z działań zapobiegawczych;
• Kupowanie lokalnych produktów ogranicza transport i emisję spalin, w tym dwutlenku węgla i tlenku azotu;
• Segregowanie śmieci, używanie zwrotnych opakowań ogranicza wielkość produkcji, a tym samym ilość wykorzystywanej energii;
Bardzo ważne jest przyjęcie tego typu zasad postępowania przez ludzi za swoje i zachęcanie innych do ich przyjęcia. Popularyzując takie działania, organizacje pozarządowe mogą wpływać na osoby podejmujące decyzje, co może z czasem doprowadzić do tego, że niektóre rozwiązania nabiorą mocy prawnej, również na poziomie międzynarodowym.
Razem możemy więcej!
:)
Bibliografia:
1. https://epodreczniki.pl/a/globalne-ocieplenie-klimatu/D1A7QkErs
2.https://ec.europa.eu/clima/change/causes_pl
3.https://www.dw.com/pl/na-ratowanie-klimatu-może-być-wkrótce-za-późno-prawda-czy-sianie-paniki/a-49879740
Angelina Bury
